Skip to main content
Blog

Jakie emocje odczuwają psy?

By 24 stycznia 2023No Comments

Często masz wrażenie, że Twój pies ma gorszy humor albo nadmiernie cieszy się z Twojego przyjścia? To wszystko kwestia emocji! Psy, podobnie jak ludzie, mają uczucia i potrafią je dobrze okazywać. Zobacz, jak Twój zwierzak daje znać o swoich emocjach.

Czy psy mają uczucia?

Współczesne badania nie pozostawiają wątpliwości, że ważnymi przyczynami psiego zachowania są emocje. Ponieważ czworonogi nie potrafią powiedzieć nam, co naprawdę czują, niektórych rzeczy musimy domyślać się na podstawie ich mowy ciała. Języka tego uczą się już w najwcześniejszym etapie życia od swojej matki, a ćwiczą w kontaktach z rodzeństwem. Wszystko po to, by móc bardziej skutecznie wyrażać swoje stany emocjonalne i porozumiewać się z przedstawicielami innych gatunków.

Fizjologiczne przejawy silnych, podstawowych uczuć bardzo łatwo zauważyć między innymi u zwierząt, które cierpią na zaburzenia separacyjne. W krytycznej sytuacji czworonóg zaczyna ciężko dyszeć i ślinić się, jego rytm serca jest przyspieszony i nieregularny, mięśnie szkieletowe napięte, a opuszki łap pocą się znacznie bardziej niż zwykle. Czworonogi różnie reagują na stresujące sytuacje. Na przykład pies, który nie potrafi poradzić sobie z samotnością, przy najbliższej okazji zacznie prezentować różne niepożądane zachowania, takie jak szczekanie i skomlenie, gryzienie, rozszarpywanie przedmiotów lub bieganie po całym pomieszczeniu.

Zwierzę, które na co dzień sprawia swoim właścicielom problemy, prawdopodobnie będzie mógł natomiast zmienić swoje nawyki dopiero po udziale w terapii skoncentrowanej na jego przeżyciach.

Przeczytaj również: Jak dbać o psa, by był zdrowy i szczęśliwy? 10 wskazówek

Radość, lęk, podekscytowanie. Jakie emocje odczuwają psy?

Psy na co dzień unikają działań, które mogą przynieść ból lub dyskomfort. Powtarzają natomiast rytuały, które wprawiają je w dobre samopoczucie, takie jak długie spacery z opiekunem lub popołudniowe gry z obecnymi w domu dziećmi. Nie byłoby to oczywiście możliwe, gdyby nie zdolność do odczuwania emocji. Naukowcy zgadzają się, że zwierzęta mogą odczuwać emocje podstawowe, takie jak strach, wściekłość lub panika. Odpowiedzialne za nie struktury i mechanizmy fizjologiczne są dokładnie takie same jak u ludzi. W obu przypadkach uczuciami kieruje układ limbiczny. Jedną z jego najważniejszych części jest ciało migdałowate. Odgrywa ono zasadniczą rolę nie tylko w generowaniu i przechowywaniu określonych schematów reakcji, ale też rozpoznawaniu uczuć u innych.

Naukowcy wciąż jeszcze kwestionują pomysł, że psy mogłyby znać od podszewki bardziej skomplikowane, złożone stany, takie jak duma, wstyd, pogarda lub poczucie winy. Nawet u dzieci uczucia te rozwijają się zresztą dość późno, bo w okolicach trzeciego lub czwartego roku życia, kiedy mają już za sobą pierwsze interakcje społeczne. Jakie emocje odczuwają psy? Przynajmniej w podstawowym zakresie ich doznania są podobne do naszych. Ukochany czworonóg bez wątpienia jest idealnie przysposobiony, by wspólnie z właścicielem przeżywać radość i podekscytowanie, gniew, niepokój, przygnębienie lub frustrację. Nieobca mu też jest miłość. W mózgu psów, podobnie jak w przypadku kotów, produkowana jest bowiem oksytocyna, zwana też hormonem miłości, która generuje uczucie zaufania i sprzyja nawiązaniu bliskich, silnych więzi z pozostałymi domownikami. Nie zmienia to jednak faktu, że skłonność do ich uczłowieczania może prowadzić do poważnych nieporozumień. Chociaż zdecydowały się żyć z nami, w ostatecznym rozrachunku psy są przedstawicielami zupełnie innego gatunku. Stracisz szansę na porozumienie z nowym pupilem i nie pozwolisz mu się rozwijać, jeśli nie będziesz pamiętać, że prawdopodobnie postrzega on świat w całkowicie odmienny sposób. Jak pokonać tę barierę?

Sprawdź także: Czy psy śnią? Ciekawostki o snach naszych psich przyjaciół

Jak rozpoznać psie emocje?

Wystarczy przez jakiś czas obserwować zachowanie swojego pupila, żeby trochę lepiej zrozumieć jego uczucia. Troskliwy opiekun prędzej czy później będzie w stanie określić, co sprawia, że jest spokojny, przestraszony lub chętny do konfrontacji. Nie wystarczy jednak nauczyć się kilku prostych wskazówek, żeby doskonale wiedzieć, co każdy pies chce w danym momencie przekazać. Dokładnie takie same reakcje, na przykład ziewanie, w zależności od kontekstu mogą oznaczać kilka zupełnie innych rzeczy, począwszy od niepokoju, poprzez niepewność, aż do głębokiego stresu. Niezależnie od tego, jak dużo wiesz już o psiej mowie ciała, nauka pozytywnej, otwartej komunikacji z czworonogiem prawdopodobnie będzie trwać przez całe życie. Jakie emocje odczuwają psy? Co zrobić, by je rozpoznać?

Sygnałem alarmowym, że twojemu podopiecznemu nie podoba się to, co robi napotkany na spacerze zwierzak będzie m.in. podkulenie ogona, napięcie mięśni i nastroszenie włosów na karku, grzbiecie lub łopatkach. Na wysoki poziom stresu, podobnie jak u ludzi, w niektórych przypadkach wskazywać może natomiast częste znaczenie terenu. Źródłem nieporozumień bywa również charakterystyczne machanie ogonem, które czasami jest wyrazem czystej, nieskrępowanej radości na widok swojego pana, a w innych przypadkach – znakiem, że pies czuje się niepewnie.

Przeczytaj również: Jak nauczyć psa spać w legowisku?

Źródło:

  • Antas J., Rozmowy z psem, czyli komunikacja międzygatunkowa, Warszawa 2014.
  • lek. wet. Słyk-Przeździecka A., Zalękniony psi mózg – patogeneza, diagnostyka i leczenie zaburzeń lękowych u psów, Weterynaria w praktyce.